ललितपुर महानगरपालिकाले आफ्ना नगरवासीका लागि नेपालमै पहिलो पटक चिकित्सकसहितको निःशुल्क आपत्कालीन एम्बुलेन्स सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ। स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले भदौ १ गते सोमबार एक कार्यक्रमका बिच यो सेवाको औपचारिक शुभारम्भ गरेकी हुन्। महानगरभित्रका बिरामीलाई अस्पताल पुर्याउनुअघि बाटोमै आवश्यक आकस्मिक उपचार (First Response & Emergency Care) उपलब्ध गराउने उद्देश्यले यो सेवा थालिएको हो।
कसरी प्रयोग गर्ने सेवा ?
महानगरवासीले २४ सै घण्टा खुला रहने नि:शुल्क हटलाइन नम्बर ११३१ मा सम्पर्क गरेर यो सेवा लिन सक्नेछन्।
सेवा प्रवाहको प्रक्रिया (Work Mechanism)
-
तत्काल रिस्पोन्स: हटलाइन ११३१ मा फोन आउनासाथ कल सेन्टरले १-२ रिङभित्रै फोन उठाएर लगत्तै ‘स्वास्थ्य डिस्प्याच सेन्टर’ मा ट्रान्सफर गर्छ।
-
अवस्था मूल्यांकन: डिस्प्याच सेन्टरका दक्ष स्वास्थ्यकर्मीले फोनकर्तासँग कुराकानी गरी बिरामीको वास्तविक स्थिति पत्ता लगाउँछन्।
-
१५ मिनेटभित्रै टोली घरमा: आपत्कालीन अवस्था पुष्टि हुनासाथ आवश्यक औषधि, अक्सिजन र अन्य स्वास्थ्य सामग्रीसहित चिकित्सक टोली बोकेको एम्बुलेन्स १५ मिनेटभित्र बिरामीको घरमै पुग्ने लक्ष्य राखिएको छ।
-
अस्पतालसँग पूर्व-समन्वय: बिरामीलाई उनीहरूको परिवारले रोजेकै अस्पतालमा लैजाने व्यवस्था छ। एम्बुलेन्स घरतर्फ जाँदै गर्दा डिस्प्याच सेन्टरले सम्बन्धित अस्पतालको आकस्मिक कक्ष (Emergency) सँग सम्पर्क गरी बेड खाली राख्न र टोली तयारी अवस्थामा राख्न समन्वय गर्छ।
जनशक्ति र पूर्वाधारको व्यवस्थापन
महानगरले यो सेवालाई भरपर्दो बनाउन त्रिवि शिक्षण अस्पताल (टिचिङ) र पाटन अस्पतालसँग व्यावसायिक सम्झौता गरेको छ।
२४ सै घण्टा सेवा दिनका लागि ६ जना डाक्टरको टोली सिफ्ट अनुसार तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
| विवरण | हालको अवस्था | भावी योजना |
| एम्बुलेन्स संख्या | ३ वटा | +२ वटा (चौधरी ग्रुपबाट प्राप्त हुने) |
| स्वास्थ्य जनशक्ति | ६ जना डाक्टर (सिफ्ट अनुसार) | माग अनुसार थपिने |
| सञ्चालन समय | २४ सै घण्टा, ७ दिन | निरन्तर |
सामान्य परामर्श र ड्रेसिङका लागि वडा क्लिनिक
सेवा सुरु भएसँगै ५० भन्दा बढी सोधपुछ तथा परामर्शका फोनहरू आइसकेका छन्। तर, यो एम्बुलेन्स सेवा कडा आपत्कालीन (Emergency) बिरामीका लागि मात्र लक्षित भएकाले सामान्य अवस्थाका नगरवासीलाई भने वैकल्पिक व्यवस्था गरिएको छ:
-
सामान्य परामर्श वा घाउ ड्रेसिङका लागि: महानगरले वडास्तरीय स्वास्थ्य क्लिनिकमार्फत घरमै स्वास्थ्यकर्मी पठाउने वा नजिकैको वडा क्लिनिकमा रिफर गर्ने प्रबन्ध मिलाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवबाट जन्मिएको अवधारणा
डाक्टरसहितको एम्बुलेन्स सेवा ललितपुर महानगर प्रमुख चिरिबाबु महर्जनको अवधारणा हो। एसिया प्यासिफिक क्षेत्रका सहरहरूको सञ्जाल ‘सिटीनेट’ (CityNet) को सम्मेलनका क्रममा फिलिपिन्सको मकाटी सहर पुग्दा त्यहाँ सञ्चालित आधुनिक आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवाबाट प्रभावित भएर उनले ललितपुरमा पनि यो योजना ल्याएका हुन्।
नेपालमा यो नयाँ र पहिलो अभ्यास भएकाले महानगरले “काम गर्दै र सिक्दै” (Learning by doing) यस सेवालाई अझ प्रभावकारी र परिष्कृत बनाउँदै लैजाने रणनीति बनाएको छ।
