काठमाडौँ उपत्यकाको सार्वजनिक यातायात प्रणालीलाई सहज, भरपर्दो र सुरक्षित बनाउने उद्देश्यका साथ साझा यातायातले नयाँ रुटहरूमा रात्रिकालीन बस सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ। काठमाडौँ र ललितपुर महानगरपालिकासहित उपत्यकाका ९ वटा स्थानीय तहको संयुक्त सहकार्य र आर्थिक-व्यवस्थापकीय साझेदारीमा यो सेवा विस्तार गरिएको हो। साँझपख कार्यक्षेत्रबाट घर फर्किने सर्वसाधारण, रात्रिकालीन सेवामा खटिने श्रमिक तथा यात्रुहरूले लामो समयदेखि भोग्दै आएको यातायातको सास्ती हटाउन र उपत्यकाको रात्रिकालीन जनजीवनलाई चलायमान बनाउन यो कदम चालिएको हो।
रुट तथा बस परिचालनको विवरण
साझा यातायातले उपत्यकाका प्रमुख व्यापारिक, पर्यटकीय, सांस्कृतिक तथा आवतजावतका दृष्टिले संवेदनशील ५ वटा नयाँ रुट निर्धारण गरी कुल २८ वटा बस परिचालन गरेको छ। सेवा सुरु भएका रुटहरू र परिचालन बस संख्या यसप्रकार छन्:
विमानस्थल – नागढुंगा (४ वटा बस): त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट यात्रा गर्ने आन्तरिक तथा बाह्य यात्रु र उपत्यकाको मुख्य प्रवेशद्वार नागढुंगा-थानकोट क्षेत्रका बासिन्दालाई लक्षित गरी।
कीर्तिपुर – जमल (४ वटा बस): त्रिभुवन विश्वविद्यालयका विद्यार्थी, प्राध्यापक तथा कीर्तिपुर क्षेत्रका बासिन्दालाई सहरी केन्द्र (जमल/रत्नपार्क) सम्म जोड्न।
बुढानीलकण्ठ – गोदावरी (६ वटा बस): उपत्यकाको उत्तरी भेग बुढानीलकण्ठदेखि दक्षिणी भेग गोदावरीसम्म सीधा उत्तर-दक्षिण सम्पर्क स्थापित गर्न।
जगाती – रत्नपार्क – ठमेल (६ वटा बस): भक्तपुरको जगातीबाट काठमाडौँको व्यापारिक केन्द्र रत्नपार्क हुँदै पर्यटकीय हब ठमेलसम्म सहज पहुँच प्रदान गर्न।
चक्रपथ परिक्रमा (८ वटा बस – दुवैतर्फ): सम्पूर्ण २७ किलोमिटर चक्रपथ क्षेत्रका यात्रुहरूलाई क्लकवाइज र एन्टी-क्लकवाइज दुवै दिशाबाट निरन्तर सेवा दिन।
रात्रिकालीन बसहरूमा यात्रुको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै सिसीटिभी क्यामेरा, जिपिएस ट्र्याकिङ (GPS Tracking) र डिजिटल भाडा भुक्तानी प्रणालीको व्यवस्था मिलाइएको छ, जसले विशेष गरी महिला, वृद्धवृद्धा तथा एक्लै यात्रा गर्ने यात्रुहरूका लागि यात्रा सुरक्षित बनाउनेछ।
स्थानीय सरकार र साझा यातायातको साझेदारी
काठमाडौँ र ललितपुर महानगरपालिकासहित ९ वटा स्थानीय तहहरूले सहरी यातायात सुधारलाई प्राथमिकतामा राख्दै यो आयोजनामा स्रोत-साधन परिचालन गरेका हुन्। स्थानीय सरकार र सहकारी ढाँचामा सञ्चालित साझा यातायातबीचको यो सहकार्यलाई उपत्यकाको एकीकृत सहरी यातायात व्यवस्थापन (Integrated Urban Transport Management) तर्फको एक महत्त्वपूर्ण खुड्किलोका रूपमा हेरिएको छ।
नियमित, सुरक्षित र तालिका अनुसारको रात्रिकालीन बस सेवा सञ्चालनले उपत्यकाको रात्रिकालीन व्यवसाय (Night Economy) लाई बढावा दिनुका साथै उपत्यकावासीको आधुनिक सहरी जीवनशैलीलाई थप व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
