कुनै पनि समाज त्यतिबेला अगाडि बढ्छ, जब उसले सफल मानिसको सम्पत्ति मात्र होइन, उसको सोच, अनुशासन, संघर्ष र कार्यशैलीलाई पनि सम्मान गर्न सिक्छ। दुर्भाग्यवश, हाम्रो समाजमा सफलताको परिणामको चर्चा धेरै हुन्छ, तर सफलताको प्रक्रियाबाट सिक्ने संस्कार अझै बलियो बन्न सकेको छैन।हामी प्रायः सफल व्यक्तिको घर, गाडी, पद, प्रतिष्ठा र आयको चर्चा गर्छौं। तर उनले कतिवटा रात निद्रा त्यागे? कतिपटक असफल भए? कतिवटा अवसर गुमाए? कति वर्षसम्म निरन्तर मेहनत गरे? यी प्रश्नहरू विरलै सोधिन्छन्।सफलता कुनै चमत्कार होइन। यो साना–साना सही निर्णय, अनुशासित जीवन, निरन्तर सिकाइ, धैर्य र कठिन परिश्रमको दीर्घकालीन परिणाम हो। जसले आज समाजमा उदाहरण बनेका छन्, उनीहरू कुनै विशेष ग्रहबाट आएका मानिस होइनन्; उनीहरूले आफ्नो समयलाई मूल्य दिए, गल्तीबाट सिके, आलोचनालाई सुधारको अवसर बनाए र लक्ष्यबाट नजर हट्न दिएनन्।हाम्रो समाजको अर्को कमजोरी भनेको सफल मानिसबाट प्रेरणा लिनुको सट्टा तुलना, आलोचना वा ईर्ष्या गर्नु हो। अरूको उपलब्धिले आफूलाई पनि अघि बढ्न प्रेरित गर्नुपर्ने ठाउँमा, कहिलेकाहीँ त्यसलाई तानातान र नकारात्मक टिप्पणीको विषय बनाइन्छ। यस्तो मानसिकताले व्यक्ति मात्र होइन, समाजको सामूहिक विकासलाई पनि कमजोर बनाउँछ।आजको पुस्ताले सफल व्यक्तिबाट सिक्नैपर्ने पहिलो पाठ अनुशासन हो। प्रतिभा महत्वपूर्ण हुन सक्छ, तर अनुशासनबिना प्रतिभा पनि अलपत्र पर्न सक्छ। दोस्रो पाठ समयको सम्मान हो। समयलाई मूल्य दिन नसक्ने व्यक्तिले अवसरलाई पनि टिकाइराख्न सक्दैन। तेस्रो पाठ असफलतासँग मित्रता हो। हार अन्तिम सत्य होइन; हारबाट उठ्ने क्षमता नै सफलताको वास्तविक आधार हो।त्यसैगरी, सफल मानिसहरूको अर्को विशेषता निरन्तर सिक्ने बानी हो। उनीहरू आफूले सबै जानिसकेको भ्रममा बाँच्दैनन्। बदलिँदो समयसँगै आफूलाई पनि परिवर्तन गर्छन्। यही गुणले उनीहरूलाई भीडभन्दा अलग बनाउँछ।
तर एउटा कुरा अझ महत्त्वपूर्ण छ। साँचो सफलता केवल व्यक्तिगत उन्नतिमा सीमित हुँदैन। आफ्नो ज्ञान, अनुभव, सीप र अवसरलाई समाजको हितमा प्रयोग गर्न सक्ने व्यक्ति नै वास्तवमा सफल कहलाउँछ। समाजलाई केही फर्काउन नसक्ने सफलता अधुरो सफलता हो।नेपाल आज आर्थिक, सामाजिक र संस्थागत रूपान्तरणको यात्रामा छ। यस्तो बेला हामीलाई सफल व्यक्तिहरूको पूजा गर्ने होइन, उनीहरूको कार्यसंस्कृति सिक्ने आवश्यकता छ। विद्यालयहरूले केवल पाठ्यपुस्तक होइन, चरित्र र अनुशासन पनि सिकाउनुपर्छ। परिवारले केवल सफलताको सपना होइन, मेहनतको संस्कार पनि दिनुपर्छ। राज्यले केवल पुरस्कार होइन, परिश्रम गर्ने वातावरण पनि निर्माण गर्नुपर्छ।समाज त्यतिबेला बदलिन्छ, जब सफल व्यक्तिलाई हेरेर ताली बजाउने हात मात्र होइन, उनीजस्तै बन्न प्रेरित हुने मन पनि जन्मिन्छ।आजको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यही होहामी सफल मानिसलाई केवल हेरेर बस्ने कि उनीहरूको सोच, संघर्ष र अनुशासनलाई आफ्नो जीवनमा उतार्ने?यही प्रश्नको उत्तरले व्यक्तिको भविष्य मात्र होइन, राष्ट्रको भविष्य पनि निर्धारण गर्नेछ।
